Łańcuchy

Łańcuch to szereg ogniw, które są ze sobą połączone przegubowo.

Ze względu na budowę, łańcuchy dzielimy na:

- kształtowe,

- pierścieniowe,

- zębate,

- drabinkowe: sworzniowe, tulejkowe – bezrolkowe i rolkowe.

Łańcuchy drabinkowe stosuje się jako cięgna dźwigniowe i napędowe. Mogą być one łączone pojedynczo, podwójnie albo wielokrotnie, gdy jeden sworzeń łączy jeden, dwa lub więcej rzędów równoległych rolek, płytek i tulejek; odpowiadają im pojedyncze, podwójne i wielokrotne koła łańcuchowe.

Na łańcuchy sworzniowe składają się płytki i sworzeń. Są one nietrwałe, ponieważ przeguby (o za małej powierzchni roboczej) szybko się zużywają. Przez niską trwałość nie stosuje się ich w napędach maszyn.

W skład części łańcucha tulejkowego wchodzą płytki, sworzeń i tulejki. Wykorzystywane są w maszynach wolnobieżnych i napędach pomocniczych, np. w napędzie rozrządu w niektórych samochodach. Nie stosuje się ich w napędach głównych o dużym obciążeniu. Bez rolki, tulejki i zęby na kołach znacznie szybciej się zużywają, przez to przekładnia jest mniej sprawna.

Najczęściej jako łańcuchów napędowych używa się łańcuchy zębate i rolkowe. Na łańcuch rolkowy składają się ogniwa wewnętrzne i zewnętrzne. Do elementów łańcucha rolkowego należą rolki, płytki, sworznie oraz tulejki. Łańcuchy rolkowe wielorzędowe składają się z łańcuchów jednorzędowych, połączonych sworzniami o określonej długości.

W nowoczesnym przemyśle wymagane są napędy bezawaryjne, niezawodne i ergonomiczne, posiadające najlepsze parametry techniczne.

Łańcuchy muszą spełniać następujące warunki (pod względem pasów napędowych):

– nie wydłużać się podczas używania,

– być odpornymi na warunki pogodowe i atmosferyczne, np. promieniowanie ultrafioletowe (które powoduje starzenie się gumy),

– być łatwymi w montowaniu, konserwowaniu i przy wymianie zabudowy

– być szczególnie odpornymi w środowisku kwasowym, zasadowym i o dużej wilgotności.

Zaletą takich napędów jest również możliwość przenoszenia dużych mocy i funkcjonowanie w wysokich temperaturach.